სინონიმების ლექსიკონი
ციფრული ბიბლიოთეკა
კონტაქტი
ლექსიკონიპროექტის შესახებლექსიკონის შესახებრეგისტრების განმარტებანიგუნდი
ძებნა
აბგდევზთიკლმნოპჟრსტუფქღყშჩცძწჭხჯჰ

სისტემა

მეთაური სტატიასხვა მნიშვნელობები
ყველაზე ახლოს
ნაკლებად ახლოს
შორს
უცნობი

ელემენტთა კანონზომიერი ერთიანობა

სინონიმი

სტრუქტურა მთლიანობა ერთიანობა

რაიმე თეორიის, მოძღვრების პრინციპთა და დებულებათა ერთობლიობა

სინონიმი

ინფრასტრუქტურა

თანმიმდევრულად გატარებული მეთოდი, წესები, რომელთა მიხედვით წარმოებს რაიმე მოქმედებები.

სინონიმი

სქემა

საზოგადოებრივი მოწყობის ფორმა

სინონიმი

სტრუქტურა წყობა

დაწესებულებათა, კომპანიების ორგანიზებული გაერთიანება

სინონიმი

სტრუქტურა სქემა

რაიმეს ტექნიკური მოწყობილობა

სინონიმი

მექანიზმი სქემა ინფრასტრუქტურა კონსტრუქცია

ასთმა

იხილეთ მეთაური სტატია

მედიცინაში ავადმყოფობა, რომლის დროსაც გაძნელებულია სუნთქვის პროცესი  (სპეც.)

ჰიპონიმი

კარდიალური ასთმა  (სპეც.)
ბრონქიალური ასთმა  (სპეც.)
ალერგიული ასთმა  (სპეც.)

კოჰიპონიმი

ქრონიკული ბრონქიტი
ფილტვის ემფიზემა
 პნევმონია ტუბერკულოზი
ფილტვის კიბო

ჰიპერონიმი

დაავადება
ქრონიკული დაავადება
რესპირატორული დაავადება
 ავადმყოფობა
სასუნთქი სისტემის დაავადება

გალაქტიკა

იხილეთ მეთაური სტატია

ასტრონომიაში – ვარსკვლავთა ერთობლიობა  (სპეც.)

სინონიმი

ვარსკვლავთა ერთიანი სისტემა

ჰიპონიმი

ანდრომედა   (სპეც.)
მაგელანის დიდი ნისლეული  (სპეც.)
მორევის გალაქტიკა  (სპეც.)
სომბრეროს გალაქტიკა  (სპეც.)
ირმის ნახტომი  (სპეც.)
ირმის ნახტომი  (სპეც.)

დალაგება

იხილეთ მეთაური სტატია

როდესაც რაიმეს გააწყობენ და აჯგუფებენ

სინონიმი

სისტემაში მოყვანა
 გაწყობა დაჯგუფება დახარისხება

დალაგებული

იხილეთ მეთაური სტატია

სისტემაში მოყვანილი, დაჯგუფებული

სინონიმი

დაწყობილი მოწესრიგებული აწყობილი დახარისხებული სიმეტრიული გაწყობილი დაჯგუფებული
სისტემაში მოყვანილი

ანტონიმი

დაულაგებელი არეული დასალაგებელი

დანადგარი

იხილეთ მეთაური სტატია

მოწყობილობა, მანქანა ან მანქანათა სისტემა, რომელიც ადგილზე გამართეს

ჰიპერონიმი

მოწყობილობა ტექნიკა აპარატურა აპარატი მექანიზმი მანქანა
მანქანათა სისტემა

დევონი

იხილეთ მეთაური სტატია

გეოლოგიაში – პალეოზოური ერის მესამე პერიოდი  (სპეც.)

სინონიმი

დევონის პერიოდი  (სპეც.)
დევონის სისტემა  (სპეც.)

ჰიპერონიმი

პალეოზოური ჯგუფი  (სპეც.)
პალეოზოური ერა

კოჰიპონიმი

პერმული პერიოდი  (სპეც.)
პერმული სისტემა  (სპეც.)
კარბონული სისტემა  (სპეც.)
კარბონული პერიოდი  (სპეც.)
სილურული პერიოდი  (სპეც.)
სილურული სისტემა  (სპეც.)
ორდოვიციული სისტემა  (სპეც.)
ორდოვიციული პერიოდი  (სპეც.)
კამბრიული პერიოდი  (სპეც.)
კამბრიული სისტემა  (სპეც.)

ჰიპონიმი

ზედადევონური სექცია  (სპეც.)
შუადევონური სექცია  (სპეც.)
ქვედადევონური სექცია  (სპეც.)

ერგი

იხილეთ მეთაური სტატია

ფიზიკაში – ენერგიისა და მექანიკური მუშაობის ერთეული  (სპეც.)

ჰიპერონიმი

სანტიმეტრი-გრამი-წამი ერთეულთა სისტემა  (სპეც.)
სგწ სისტემა  (სპეც.)

კოჰიპონიმი

სანტიმეტრი   (სპეც.) გრამი   (სპეც.) წამი   (სპეც.) დინი   (სპეც.) ბარი   (სპეც.)

თვითმპყრობელობა

იხილეთ მეთაური სტატია

როდესაც შეუზღუდავად მართავენ  (წიგნ.)

სინონიმი

შეუზღუდველი ბატონობა
მთელი ძალაუფლების მქონებლობა
 ერთმპყრობელობა ავტოკრატია აბსოლუტიზმი   (სპეც.) მონარქიზმი   (სპეც.) დესპოტიზმი   (წიგნ.) დესპოტია დიქტატურა   (სპეც.) თვითმპყრობლობა
შეუზღუდველი ხელისუფლება
სახელმწიფოს ერთმპყრობელობის სისტემა

ინჟინერია

იხილეთ მეთაური სტატია

მეცნიერების მიმართულება, რომელიც თეორიულ ცოდნას პრაქტიკული მიზნებისთვის იყენებს  (სპეც.)

სინონიმი

საინჟინრო საქმე  (სპეც.)
საინჟინრო მეცნიერება  (სპეც.)
ინჟინერინგი

ჰიპონიმი

ქიმიური ინჟინერია  (სპეც.)
სასოფლო-სამეურნეო ინჟინერია  (სპეც.)
სამრეწველო ინჟინერია  (სპეც.)
სამოქალაქო ინჟინერია  (სპეც.)
საავიაციო ინჟინერია  (სპეც.)
რკინიგზის სისტემების ინჟინერია  (სპეც.)
მექანიკური ინჟინერია  (სპეც.)
კომპიუტერული ინჟინერია  (სპეც.)
ელექტროინჟინერია   (სპეც.)
გენური ინჟინერია  (სპეც.)
ბიოინჟინერია   (სპეც.) ტელეკომუნიკაცია   (სპეც.) მანქანათმშენებლობა   (სპეც.)

ინსპექცია

იხილეთ მეთაური სტატია

სისტემა, რომელიც მოითხოვს ამა თუ იმ ორგანიზაციის კანონის შესაბამისად და გამართულად მუშაობას

სინონიმი

მეთვალყურეობის სისტემა
ზედამხედველობის სისტემა
 ინსპექტურა   (ძვ.) ინსპექტირება   (ოფიც.)
ინსპექტორული მეთვალყურეობის გაწევა
 კონტროლი

ინფრასტრუქტურა

იხილეთ მეთაური სტატია

ფიზიკური, ტექნიკური ან ორგანიზაციული საფუძველი, რომელიც აუცილებელია ეკონომიკის, საზოგადოების ან რომელიმე სისტემის ფუნქციონირებისთვის

ჰიპერონიმი

სისტემა სტრუქტურა

ჰიპონიმი

საზოგადოებრივი ტრანსპორტი
საკომუნიკაციო ქსელი
ელექტროენერგიის ქსელი
 გზები ხიდები აეროპორტი რკინიგზა

სინონიმი

მატერიალურ-ტექნიკური ბაზა

იუსტიცია

იხილეთ მეთაური სტატია

სისტემა, რომელიც სამართლის დაწესებულებებს თუ სასამართლო ორგანოებს აერთიანებს

სინონიმი

სასამართლო ორგანოთა სისტემა
სასამართლო დაწესებულებათა სისტემა

კანალიზაცია

იხილეთ მეთაური სტატია

მილებისა და ნაგებობათა სისტემა, რომლის საშუალებითაც ქალაქიდან გაედინება სიბინძურე და ჩამდინარე წყალი

ჰიპერონიმი

წყალარინება

სინონიმი

საკანალიზაციო სისტემა
კანალიზაციის სისტემა

კოჰიპონიმი

სანიაღვრე სისტემა
სადრენაჟე სისტემა

კაპიტალი

იხილეთ მეთაური სტატია

ეკონომიკაში − ეკონომიკური წყობა, რომელშიც ბიზნესსა და მრეწველობას მართავს კერძო მესაკუთრე  (მოძვ.)

ჰიპერონიმი

ეკონომიკური სისტემა

სინონიმი

კაპიტალიზმი   (დარგ.)

კომპლექსი

იხილეთ მეთაური სტატია

მთლიანობის შემქმნელი ერთგვაროვან საგანთა ან მოვლენათა ჯგუფი

ჰიპონიმი

ინფრასტრუქტურა სპორტკომპლექსი აგრეგატი

კოჰიპონიმი

სისტემა ქსელი

სინონიმი

ერთობლიობა კომპლექტი შენაერთი

კრონოსი

იხილეთ მეთაური სტატია

მეექვსე პლანეტა მზის სისტემაში  (ძვ.)

ჰიპერონიმი

მზის სისტემის პლანეტები

სინონიმი

ზუალი   (ძვ.) სატურნი   (სპეც.)

კოჰიპონიმი

ნეპტუნი   (სპეც.) ურანი   (სპეც.) დედამიწა   (სპეც.) მარსი   (სპეც.) ვენერა   (სპეც.) მერკური   (სპეც.) იუპიტერი   (სპეც.)

ლავიწი

იხილეთ მეთაური სტატია

ანატომიაში – თხელი ძვალი, რომელიც ბეჭს და მკერდის ძვალს აერთებს  (დარგ.)

კოჰიპონიმი

ბარძაყი ნეკნი ყვრიმალი გულმკერდი წინამხარი მკერდი მენჯი ხერხემალი ყბა ტერფი კეფა საფეთქელი მტევანი თხემი კანჭი შუბლი ცხვირი მალი
სოლისებრი ძვალი
ცხავის ძვალი
ცრემლის ძვალი
ენისქვეშა ძვალი
ბეჭის ძვალი
 მხარი

ჰიპერონიმი

ჩონჩხი
ძვლოვანი სისტემა

მატრიცა

იხილეთ მეთაური სტატია

კულტურული, სოციალური ან პოლიტიკური გარემო, რომელშიც რაიმე ყალიბდება  (ახ.)

ჰიპერონიმი

სისტემა

კოჰიპონიმი

პარადიგმა

მერკური

იხილეთ მეთაური სტატია

ასტრონომიაში − მზის სისტემის ერთ-ერთი პლანეტა, რომელიც მზესთან ყველაზე ახლოს არის  (დარგ.)

კოჰიპონიმი

ვენერა სატურნი ნეპტუნი იუპიტერი მარსი ურანი დედამიწა

ჰიპერონიმი

მზის სისტემის პლანეტა

სინონიმი

ერმი   (ძვ.) ოტარიდი   (ძვ.)

მეტროპოლიტენი

იხილეთ მეთაური სტატია

საქალაქო ტრანსპორტის ნაირსახეობა, რომელიც ძირითადად მიწის ქვეშ გადაადგილდება

სინონიმი

მეტრო
მიწისქვეშა რკინიგზა

კოჰიპონიმი

ტრამვაი ავტობუსი ტროლეიბუსი

ჰიპერონიმი

საზოგადოებრივი ტრანსპორტი
 ელექტროტრანსპორტი
ელექტრორელსიანი სატრანსპორტო სისტემა

მექანიზმი

იხილეთ მეთაური სტატია

რაიმე მოქმედების განმაპირობებელი სისტემა  (გადატ.)

ჰიპერონიმი

სისტემა

მილიმეტრი

იხილეთ მეთაური სტატია

სიგრძის საზომი ერთეული მეტრული სისტემაში, 0,001 მეტრს  (სპეც.)

კოჰიპონიმი

სანტიმეტრი   (სპეც.) მეტრი   (სპეც.) მიკრომეტრი   (სპეც.) დეციმეტრი   (სპეც.) კილომეტრი   (სპეც.) ნანომეტრი   (სპეც.)

სინონიმი

მმ
მეტრის მეათასედი  (სპეც.)

ჰიპერონიმი

მეტრული სისტემის სიგრძის საზომი ერთეული  (სპეც.)

ორგანიზაცია

იხილეთ მეთაური სტატია

რისამე აგებულება, სტრუქტურა.

სინონიმი

სტრუქტურა სისტემა

ორგანიზმი

იხილეთ მეთაური სტატია

სისტემა, მთლიანობა, რომელიც ერთმანეთთან დაკავშირებული ნაწილებისგან, მოქმედი ერთეულებისგან შედგება  (გადატ.)

სინონიმი

სისტემა

პარადიგმა

იხილეთ მეთაური სტატია

(გრამატიკაში) ნაბრუნები/ნაუღლები სიტყვის ფორმათა ტაბულა, ცხრილი, სისტემა  (დარგ.)

ჰიპერონიმი

ტაბულა ცხრილი სისტემა

ცივილიზაციის, მეცნიერების განვითარების რომელიმე ეტაპისთვის დამახასიათებელი შეხედულებების ერთობლიობა, სისტემა  (დარგ.)

ჰიპერონიმი

სისტემა მსოფლაღქმა მსოფლმხედველობა

რეჟიმი

იხილეთ მეთაური სტატია

პოლიტიკური მმართველობის გარკვეული წესი.

ჰიპონიმი

დიქტატურა

სინონიმი

სისტემა

რაიმე მიზნისათვის საჭირო ღონისძიებათა ერთობლიობა.

სინონიმი

სისტემა

საგნობრივი

იხილეთ მეთაური სტატია

საბიბლიოთეკო საქმეში – რაც რაიმე ნიშნის მიხედვით დააჯგუფეს  (სპეც.)

სინონიმი

სისტემაში მოყვანილი
 გაწყობილი დახარისხებული აწყობილი მოწესრიგებული დაწყობილი დალაგებული დასისტემებული სისტემატიზებული დაჯგუფებული თემატური

სიგნალიზაცია

იხილეთ მეთაური სტატია

ის სიგნალები ერთად, რომლებიც ამა თუ იმ სფეროში გამოიყენება

სინონიმი

სიგნალთა სისტემა
სიგნალების ერთობლიობა

სისხლძარღვი

იხილეთ მეთაური სტატია

ძარღვი, რომლითაც სისხლი გადაეცემა ორგანოებს

ჰიპონიმი

არტერია კაპილარი ვენა

ჰიპერონიმი

ძარღვი

სინონიმი

სისხლის სისტემა
ძარღვოვანი არხი
სისხლის ძარღვი

სკალა

იხილეთ მეთაური სტატია

რიცხვთა სისტემა, რომელიც რაიმე სიდიდეს ზომავს

სინონიმი

სიდიდეთა განსასაზღვრი რიცხვთა სისტემა
სიდიდეთა შესაფასებელი რიცხვთა სისტემა
სიდიდეთა გასაზომი რიცხვთა სისტემა
სიდიდეთა მწკრივი
რიცხვთა მწკრივი
სიდიდეთა რიგი
რიცხვთა რიგი
 შკალა   (მცდ.)

სტელაჟი

იხილეთ მეთაური სტატია

სართულებად განაწილებული თაროები სხვადასხვა ნივთის დასალაგებლად

სინონიმი

თაროების სისტემა

სტრუქტურა

იხილეთ მეთაური სტატია

წყობა, აგებულება, შემადგენელი ნაწილების ურთიერთმიმართება

სინონიმი

სისტემა წყობა სქემა აგებულება იერარქია კონსტრუქცია მოდელი აღნაგობა არქიტექტონიკა კონსტიტუცია ანაგობა   (მოძვ.)

ტელეგრაფი

იხილეთ მეთაური სტატია

ელექტრო- და რადიოკავშირგაბმულობის სისტემა, რომლის საშუალებითაც შორ მანძილზე გადასცემენ ინფორმაციას

სინონიმი

კავშირგაბმულობის სისტემა

ურანი

იხილეთ მეთაური სტატია

ასტრონომიასა და ასტროფიზიკაში – მზის სისტემის მეშვიდე პლანეტა  (სპეც.)

კოჰიპონიმი

ნეპტუნი   (სპეც.) სატურნი   (სპეც.) იუპიტერი   (სპეც.) მარსი   (სპეც.) დედამიწა   (სპეც.) ვენერა   (სპეც.) მერკური   (სპეც.)

ჰიპერონიმი

მზის სისტემის პლანეტები  (სპეც.)

ფაშიზმი

იხილეთ მეთაური სტატია

უკიდურესი მემარჯვენე პოლიტიკური სისტემა, რომელიც ხასიათდება ძლიერი ცენტრალიზებული მმართველობით, რასისტული ხედვებით და ა. შ.

კოჰიპონიმი

ნაციზმი ბოლშევიზმი იმპერიალიზმი კომუნიზმი ნაციონალიზმი ტოტალიტარიზმი სოციალიზმი ანტისემიტიზმი ლიბერალიზმი ნეონაციზმი ნეოლიბერალიზმი კოლონიალიზმი კონსერვატიზმი ინტერნაციონალიზმი გლობალიზმი
პოლიტიკური სისტემა

ჰიპერონიმი

პოლიტიკური მიმდინარეობა

ფეოდალიზმი

იხილეთ მეთაური სტატია

შუა საუკუნეების საზოგადოებრივ-ეკონომიკური წყობა, როდესაც მიწა იყო მთავარი სიმდიდრე და ხალხი დამოკიდებული იყო ბატონზე

სინონიმი

ფეოდალური სისტემა
 ბატონყმობა პატრონყმობა

კოჰიპონიმი

მონათმფლობელობა კაპიტალიზმი სოციალიზმი კომუნიზმი

ქედი

იხილეთ მეთაური სტატია

ერთიმეორესთან დაკავშირებული მთების სისტემა

ჰიპონიმი

მთისწინეთი შტოქედი ზეგანი

სინონიმი

მთათა სისტემა

ხუთიანი

იხილეთ მეთაური სტატია

სკოლაში – უმაღლესი შეფასება ხუთბალიანი შეფასების სისტემაში  (დარგ.)

სინონიმი

უმაღლესი ნიშანი
 ფრიადი   (დარგ.)

კოჰიპონიმი

სამიანი   (დარგ.) ორიანი   (დარგ.) ოთხიანი   (დარგ.)

ჰიპერონიმი

ხუთბალიანი სისტემა  (დარგ.)